Reactie VVD groenboek betalingsverkeer “Naar een geïntegreerd Europese markt voor kaart-, internet- en mobiele betalingen”

De VVD is voorstander van grensoverschrijdend samenwerken op het gebied van betalingsverkeer, maar vindt dat de Europese Commissie hierin slechts een faciliterende rol heeft. Er zijn voldoende initiatieven uit de markt zelf om te harmoniseren. De Europese Commissie dient zicht te beperken tot het schrappen van belemmeringen en niet tot het opleggen van verplichtingen. De Europese Commissie moet zich op het gebied van regelgeving slechts concentreren op het borgen van de betrouwbaarheid, robuustheid en veiligheid van het betalingsverkeer.
De Europese Commissie geeft aan dat er verschillen bestaan over de hoogte van interchangevergoedingen per lidstaat. De VVD vindt het niet nodig om wetgeving te ontwikkelen waarin van bovenaf één multilaterale interchangevergoeding voor de gehele Europese Unie verplicht wordt gesteld. De VVD geeft er de voorkeur aan om dit proces op natuurlijke wijze te laten plaatsvinden. De VVD verwacht dat, als de Single European Payment Area (SEPA) in alle lidstaten volledig is ingevoerd, deze verschillen tussen lidstaten zullen verminderen. Uiteraard is het wel belangrijk om te blijven monitoren hoe verschillen in vergoeding zich ontwikkelen. Daarnaast zal de Europese Commissie erop moeten toezien dat door banken en betaalinstellingen de regels omtrent mededinging gerespecteerd worden met betrekking tot interchangevergoedingen, om zo een goede marktwerking te verzekeren.
De VVD is van mening dat betaalinstellingen net zoals banken direct lid moeten kunnen worden van clearing- en settlementsystemen indien zij een vergunning hebben en onder toezicht staan en voldoen aan bepaalde voorwaarden. De VVD roept de Europese Commissie op om het juridisch kader juridisch kader zodanig te wijzigen dat dit geen belemmering meer vormt voor betaaldienstverleners om toe te treden tot dergelijke systemen. De concurrentiepositie van betaalinstellingen ten opzichte van banken zal hierdoor aanzienlijk verbeteren.
De Europese Commissie besteedt in het groenboek aandacht aan de vraag op welke wijze consumenten verleid kunnen worden tot het kiezen van een meer efficiënte betaalmethode. De Europese Commissie vraagt zich af in hoeverre meer informatie over de kosten van betaalmethodes voor de detailhandel, consumenten zou kunnen bewegen een efficiënte betaalmethode te kiezen. De VVD is voorstander van goede en transparante informatievoorziening richting de consument, maar heeft sterke twijfels of uitgebreidere informatievoorziening over de kosten van een bepaalde betaalmethode in dit geval leidt tot meer elektronische betalingen. De VVD is van mening dat dit voorstel in de praktijk zal leiden tot meer administratieve lasten voor het bedrijfsleven en de overheid en dat de baten uiteindelijk niet opwegen tegen de lasten. Principieel vindt de VVD dat de consument zelf een keuze maakt voor een bepaalde betaalmethode en niet de overheid.

De Europese Commissie geeft aan dat grensoverschrijdende interoperabiliteit en standaardisatie van verschillende elementen van het proces noodzakelijk zijn voor een goed ontwikkeld grensoverschrijdend betalingsverkeer. De VVD deelt de analyse van de Europese Commissie omdat dit op langere termijn bijdraagt aan een vermindering van de administratieve lasten. De VVD geeft de voorkeur dat de sector dergelijke standaarden zelf ontwikkelt, met inachtneming van de mededingingsregels. De Europese Commissie heeft hierin slechts een ondersteunende rol, met name gericht op het wegnemen van belemmeringen en het beperken van lastendruk. Datzelfde geldt voor standaarden die verschillende partijen gebruiken om betalen met een mobiele telefoon verder te ontwikkelen. De sector is prima zelf in staat om dergelijke standaarden uit te werken, en kan indien nodig een beroep doen op de overheid.
De Europese Commissie vraagt zich af of de rol van de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank of de EBA versterkt zou moeten worden opdat op meer vlakken bindend advies kan worden gegeven of regelgeving kan worden opgesteld over SEPA. De VVD ziet vooralsnog geen sterkere rol weggelegd voor de overheid. Het SEPA moet nog door veel lidstaten worden ingevoerd, en er moet eerst gekeken worden hoe dit uitpakt voordat allerlei bevoegdheden en verantwoordelijkheden van Europese instituties worden geïntensiveerd.
De VVD vindt het van belang dat betaaltransacties ook over de grens zo veilig mogelijk zijn. Over de onveilige aspecten van betaaltransacties op afstand moet de consument goed worden geïnformeerd, met name op eigen initiatief door de banken en het bedrijfsleven zelf zoals in Nederland het geval is. Zij hebben immers zelf te winnen bij een zo veilig mogelijke betaalomgeving. Op Europees niveau is het belangrijk dat er voorwaarden worden overeengekomen waaraan een veilige betaalomgeving moet voldoen. Hierbij moeten ontwikkelingen in de markt worden gevolgd, die immers zeer innovatief is, en moet er rekening worden gehouden met nieuwe toetreders tot de betaalmarkt.

Op 45:30 een aardig interruptie-debatje met D66-woordvoerder Gerard Schouw over het verschil tussen angst en overbodigheid.

En de tweede termijn is hier terug te zien.

De VVD is kritisch op Europa, het primaat moet bij de lidstaten liggen. We vinden het dan ook wel onze verantwoordelijkheid ook gebruik te maken van de mogelijkheden die we hebben om onze visie en kritiek te geven. Met roepen aan de zijlijn is nog nooit een probleem opgelost.

Vandaar dat collega Cora van Nieuwenhuizen en ik onderstaande reactie hebben ingediend bij de Europese Commissie op het Groenboek ‘Gezinshereniging’.

Reactie VVD op Groenboek over het recht op gezinshereniging van onderdanen van derde landen die wonen in de EU (COM(2011)735)

De afgelopen 50 jaar is Nederland in Europa een van de grootste ontvangers van immigranten geweest. De VVD ziet volop kansen voor kennismigranten om de Nederlandse economie te versterken. De ongecontroleerde toestroom van kansarme en laagopgeleide migranten echter, heeft in Nederland tot grote problemen in de wijken, op scholen, op de arbeidsmarkt en op het vlak van criminaliteit geleid. De aanhoudende toestroom van kansarme migranten werkt het oplossen van integratieproblemen tegen. In Nederland staat in dit licht het onderwerp gezinsmigratie al lange tijd op de agenda. Wij zien dat het toelaten van kansarme huwelijksmigranten de integratie in de weg staat. Kinderen krijgen te maken met een ouder die de taal niet spreekt, die vaak slecht is opgeleid en geen band heeft met of kennis heeft van de Nederlandse samenleving. De VVD is daarom vóór het verscherpen van de (Europese) regels betreffende gezinsmigratie. Alleen op die manier kan ervoor gezorgd worden dat huwelijksmigranten die naar Europa komen een goede basis hebben om hun nieuwe leven vorm te geven.

De VVD wil op een aantal punten de bestaande richtlijn herzien, om bovenstaande mogelijk te maken. Met name:
•​Verhoging leeftijdseis partner naar 24 jaar
•​Toelating van maximaal één partner in 10 jaar
•​Verhoging inkomenseis naar 120% minimumloon
•​Invoering van een borgsom
•​Opleidingseisen
•​Invoering van een toets waaruit moet blijken dat de band met Nederland groter is dan die met andere landen
•​Uitsluiting van de mogelijkheid gezinsleden toe te laten van personen die zijn veroordeeld voor bepaalde geweldsdelicten

Beantwoording vragen Commissie

Vraag 1: Is het toepassen van deze voorwaarden (redelijk uitzicht op een permanent verblijfsrecht ten tijde van het verzoek (artikel3) en een wachttijd voorafgaand aan de hereniging (artikel 8)) de beste manier om te bepalen wie gezinshereniger kan zijn?

Antwoord: De VVD is van mening dat vooral de tweede voorwaarde van nut kan zijn. De VVD ziet in deze wachttijd een mogelijkheid voor de partner van de gezinshereniger, maar ook voor de hereniger zelf, zich voor te bereiden op de komst naar een nieuw land. Hierbij kan alvast een begin gemaakt worden met bijvoorbeeld het leren van de taal.

Vraag 2: Is het legitiem om een minimumleeftijd voor de echtgenoot te hanteren die afwijkt van de meerderjarigheidsleeftijd van een lidstaat? Zijn er andere manieren om gedwongen
huwelijken in het kader van gezinshereniging te voorkomen en zo ja, welke?
Beschikt u over duidelijk bewijs dat gedwongen huwelijken een reëel probleem vormen? Zo
ja, hoe groot is dit probleem (vermeld cijfers) en hangt het samen met de regels voor
gezinshereniging (vaststelling van een minimumleeftijd die afwijkt van de
meerderjarigheidsleeftijd)?

Antwoord: Het is niet alleen legitiem om een minimumleeftijd te hanteren, volgens de VVD zal deze zelfs hoger moeten liggen dan nu het geval is, namelijk op 24 jaar. Niet alleen zorgt dit ervoor dat het overkomende gezinslid de kans heeft gehad een opleiding in eigen land te voltooien, wat de kans op integratie vergroot. Ook kan men op deze leeftijd meer zelfstandigheid en zelfredzaamheid verwachten, wat de kans op vrije keuze vergroot. Ook kan men op deze leeftijd meer zelfstandigheid en zelfredzaamheid verwachten, wat de kans op vrije keuze vergroot. Daarnaast wordt bij een hogere leeftijd volgmigratie beperkt en wordt er door een immigrant vaker gekozen voor een partner die in hetzelfde land woont. Dit beperkt problemen met integratie. Ook wordt hiermee de kans op een gedwongen huwelijk verkleind. Het is moeilijk na te gaan wat het precieze aantal gedwongen huwelijken onder gezinsherenigers is. In Nederland zijn verschillende onderzoeken die hebben aangetoond dat dit echter wel degelijk een probleem is, onder andere door het Steunpunt huiselijk geweld in 2007. Daarnaast is de VVD op dit onderwerp van mening dat ieder gedwongen huwelijk er één te veel is. De VVD hecht groot belang aan vrije partnerkeuze. Daarom is het van belang dat beleid wordt ontwikkeld om huwelijksdwang tegen te gaan.

Vraag 3: Hecht u enig belang aan het handhaven van de standstillclausules die niet door de lidstaten worden gebruikt, zoals die betreffende kinderen ouder dan 15 jaar?

Antwoord: In Nederland speelt dit geen rol, maar wij willen niet voor andere lidstaten spreken.

Vraag 4: Zijn de regels voor de in aanmerking komende gezinsleden adequaat en ruim genoeg om rekening te houden met de verschillende definities van het gezin naast die van het kerngezin?

Antwoord: Ja. Daarnaast is de VVD van mening dat het recht op gezinshereniging zich beperkt tot het kerngezin en dus niet “definities van het gezin naast die van het kerngezin”. Voor paren met gelijk geslacht is in Nederland een aparte regeling getroffen.

Vraag 5: Wordt met deze maatregelen het doel van integratie bereikt? Hoe kan dit in de praktijkworden beoordeeld? Welke integratiemaatregelen zijn het doeltreffendst?
Zou u het nuttig vinden deze maatregelen nader vast te stellen op EU-niveau?
Zou u maatregelen vóór de toegang aanbevelen? Zo ja, hoe kan worden gewaarborgd dat
dergelijke maatregelen niet leiden tot overmatige belemmeringen voor gezinshereniging
(zoals onevenredige kosten of eisen) en dat zij rekening houden met individuele
omstandigheden als leeftijd, analfabetisme, handicap en opleidingsniveau?

Antwoord: Juist het voldoen aan integratievoorwaarden bij gezinshereniging is volgens de VVD van het grootste belang voor het slagen van de integratie. Met name het hebben van kennis van de taal en de samenleving voor de komst naar het ontvangende land geven de immigrant een voorsprong. Zo kunnen ze na vestiging hun leven direct verder vorm geven: door het zoeken van een baan op het volgen van een opleiding. Ook vermindert het de afhankelijkheid van de immigrant. Dit geldt zeker wanneer het gaat om gezinshereniging. De VVD is tegenstander van het vaststellen van dit soort regels op Europees niveau. Dit moet aan de lidstaten voorbehouden blijven, aangezien maatregelen op het gebied van integratie ook geen taak zijn van de Europese Unie.

Vraag 6: Is het, gezien de toepassing ervan, noodzakelijk en gerechtvaardigd om een dergelijke afwijking in de richtlijn te behouden om te voorzien in een wachttijd van drie jaar vanaf de indiening van het verzoek?

Antwoord: Zoals al eerder gesteld bij het antwoord op vraag 1 is de wachttijd volgens de VVD een mogelijkheid voor de partner van de gezinshereniger, maar ook voor de hereniger zelf, zich voor te bereiden op het leven in een nieuw land. Op die manier is de hereniger beter ingeburgerd alvorens zijn of haar gezinsleden zullen volgen.

Vraag 7: Zijn er specifieke regels nodig voor de situatie waarin de resterende geldigheidsduur van de verblijfstitel van de gezinshereniger minder dan een jaar bedraagt, maar verlenging van de verblijfstitel in behandeling is?

Antwoord: Ja.

Vraag 8: Zou de gezinshereniging van onderdanen van derde landen die begunstigden zijn van
subsidiaire bescherming onderworpen moeten zijn aan de regels van de richtlijn
gezinshereniging? Zouden de gunstiger bepalingen van de richtlijn gezinshereniging op grond waarvan vluchtelingen niet hoeven te voldoen aan bepaalde vereisten (woonruimte,
ziektekostenverzekering, voldoende stabiele inkomsten) ook moeten gelden voor de begunstigden van subsidiaire bescherming?

Antwoord: De VVD is er voorstander van dat dezelfde regels met betrekking tot gezinshereniging van toepassing zijn op subsidiair beschermden als op vluchtelingen.

Vraag 9: a) Moeten de lidstaten de mogelijkheid blijven houden om de toepassing van de gunstiger bepalingen van de richtlijn te beperken tot vluchtelingen wier gezinsbanden dateren van vóór hun binnenkomst op het grondgebied van een lidstaat?

Antwoord: Ja. Dit zou enkel moeten gelden voor gezinshereniging en niet voor gezinsvorming. De regeling is bedoeld voor gezinnen die zijn opgebroken en niet voor gezinnen die nog gevormd moeten worden.

b) Zou gezinshereniging ook gewaarborgd moeten zijn voor andere categorieën gezinsleden die afhankelijk zijn van de vluchtelingen, en zo ja, voor welke categorieën?

Antwoord: Deze zou moeten bestaan uit echtgenoot/echtgenote en minderjarige kinderen.

c) Moeten vluchtelingen, indien het verzoek om gezinshereniging niet binnen een termijn van
drie maanden na de toekenning van de vluchtelingenstatus wordt ingediend, verplicht moeten
blijven om aan te tonen dat zij voldoen aan de voorwaarden inzake woonruimte, ziektekostenverzekering en inkomsten?

Antwoord: Ja.

Vraag 10: Beschikt u over duidelijke bewijzen voor fraude? Hoe groot is het probleem (vermeld cijfers)? Denkt u dat regels inzake gesprekken en onderzoeken, waaronder DNA-testen, kunnen bijdragen tot het oplossen van de problemen? Acht u het nuttig om deze gesprekken of onderzoeken nader te regelen op EU-niveau? Zo ja, welk type regels zou u overwegen?

Antwoord: In Nederland zijn talloze gevallen bekend van fraude in het geval van gezinshereniging. Zo werd in 2009 door de Immigratie- en Naturalisatiedienst geconstateerd dat er “grootschalige fraude” was bij verzoeken van Somalische asielzoekers tot gezinshereniging, het bleek hierbij vaak niet te gaan om gezinsleden. Toch blijft het moeilijk dit aan te tonen, aangezien controle erg lastig is. Daardoor is het belangrijk dat er meer ruimte gelaten wordt voor “gegronde vermoedens” dan nu het geval is of dan nu duidelijk is.

Vraag 11: Beschikt u over duidelijk bewijs voor de problemen rond schijnhuwelijken? Beschikt u over cijfers inzake dergelijke huwelijken (ontdekte gevallen)? Houden de problemen verband met de bepalingen van de richtlijn? Zouden de bepalingen in de richtlijn die betrekking hebben op controles doeltreffender kunnen worden toegepast, en zo ja, hoe?

Antwoord: Hierbij verwijzen wij naar het antwoord op de vorige vraag. Om problemen met het aantal schijnhuwelijken tegen te gaan stelt de VVD voor het aantal verzoeken tot hereniging met huwelijkspartners te beperken, bij voorkeur tot eens per 10 jaar. Hierdoor kan worden voorkomen dat er met huwelijken “geshopt” wordt om financiële winst te boeken of voor uitbuitingsdoeleinden.

Vraag 12: Zouden de administratieve procedurekosten moeten worden geregeld? Zo ja, zou dat moeten gebeuren in de vorm van waarborgen of moeten er nadere aanwijzingen worden gegeven?

Antwoord: Nee, deze verschillen per lidstaat en zouden niet moeten worden vastgelegd.

Hoewel het in principe gunstige effecten kan hebben voor de Europese digitale markt, kan het ook belemmerend werken als het niet goed wordt ingericht.

Daarom heeft VVD-fractie een behandelvoorbehoud aangevraagd om te zorgen dat de Tweede Kamer nauw betrokken is bij dit proces. Onderstaand de inbreng van collega Afke Schaart bij het debat over dit voorbehoud:

Inbreng Behandelvoorbehoud ADR/ODR (16 februari 2012)

Een goede werking van de interne markt bij grensoverschrijdende e-commercetransacties kan een sterke bijdrage leveren aan verdere economische ontwikkeling in Europa. De VVD heeft zich daar altijd sterk voor gemaakt. De komende wordt verwacht dat deze markt met 10% procent groeit. Per jaar. Internet en ICT zijn de motor achter de Nederlandse, maar ook de Europese concurrentiekracht en groei. Nederland heeft wat dit betreft de Europese koppositie. Nergens kopen consumenten meer online dan hier, en Nederland heeft een digitale infrastructuur ontwikkeld die daarbij past.

Het is dus in ons eigen belang om online shoppen gemakkelijk te maken. De VVD heeft onlangs nog voorgesteld van de voltooiing van de digitale interne markt een absolute prioriteit te maken. Daarom staat de VVD in beginsel positief tegenover het voorstel tot een richtlijn voor alternatieve beslechting van consumentengeschillen. Een Europees systeem hiervoor maakt het makkelijker voor Nederlandse consumenten en bedrijven om ook digitaal over de grens te opereren.

Dit voorstel heeft echter meer gevolgen dan het verbeteren van de interne digitale markt. Het raakt het klassieke probleem waar wij als Nederland bij justitiële samenwerking met andere lidstaten in de EU vaak tegenaan lopen. In Nederland hebben we een goed werkend systeem voor alternatieve geschillenbeslechting, dat zelfregulerend is. Eigenlijk zou dat als voorbeeld moeten gelden voor andere landen. Wij kunnen er niet akkoord mee gaan dat Nederland een stap terug zet, om anderen een stap vooruit te laten zetten. De VVD steunt harmonisering op EU-niveau maar dan wel zonder wettelijke verplichting en naar Nederlands voorbeeld.

Voor de VVD is het belangrijk dat partijen in Nederland niet belemmerd worden in het optimaliseren van activiteiten betreffende e-commerce. Tegelijkertijd willen wij voorkomen dat er aan het goed functionerende Nederlandse systeem wordt gemorreld. Met een behandelvoorbehoud wil de VVD dicht betrokken blijven bij dit onderwerp en overzicht behouden op wat er gebeurt.

Daarom vragen wij van het kabinet het volgende.
• De onderhandelingen zijn inmiddels al begonnen, ondanks dit behandelvoorbehoud. Wat is daar besproken? Is de Nederlandse inzet veranderd? Is er steun voor de Nederlandse inzet? Is er al gesproken in de Raad en met de EC over het Nederlandse systeem en het hebben van ruimte voor zelfregulering, zonder formeel toezicht en kwaliteitseisen? Wat was daarvan de uitkomst? Is de Commissie het ermee eens dat Nederland al aan de vereisten voldoet?
• Daarnaast willen wij gedurende de onderhandelingen (niet alleen in de Raad, maar ook in de raadswerkgroep of Coreper) schriftelijk op de hoogte gehouden worden van bewegingen die gevolgen hebben voor het bestaande Nederlandse systeem, en wat deze gevolgen zijn. Met name op het gebied van:
o Instellen van kwaliteitseisen die gevolgen hebben voor het Nederlandse systeem
o Gevolgen voor de zelfregulering en vrijwilligheid van het Nederlandse systeem
o Het verplicht houden van toezicht op ADR-instanties in Nederland door de overheid
o Het verplicht informeren van bedrijven aan hun klanten over het bestaan van ADR
o Het verschuiven van de verantwoordelijkheid van ADR naar de overheid
o Het stapeleffect van de richtlijn op de richtlijn bemiddeling in burgerlijke- en handelszaken

Vóórdat een concept van het ‘gemeenschappelijk standpunt’ wordt behandeld in de Raad, dus zowel na een eerste lezing als na een tweede lezing, verzoeken wij dat deze met een appreciatie naar de kamer wordt gezonden.

Woordvoerder Europese Zaken Dijkhoff wil van staatssecretaris Ben Knapen weten op welke manier in de Raad van Ministers het probleem van georganiseerde misdaad in Oost-Europa de afgelopen jaren is besproken. ‘Ik ben benieuwd of de staatssecretaris de mening van mevrouw Siegel deelt. Zo nee, dan moet de fabel snel de wereld uit. Zo ja, dan ben ik heel benieuwd of dit probleem destijds is onderschat of bewust is verzwegen. Ik mag toch hopen dat dat laatste niet het geval is’, aldus de liberaal. Dijkhoff wil dat Nederland in de Raad prioriteit maakt van de aanpak van georganiseerde misdaad door landen in het toetredingsproces. ‘Als deze landen niet voldoende vooruitgang boeken, is toetreding wat de VVD betreft geen optie. Na toetreding is het nog lastiger vooruitgang te boeken, dan heb je veel minder drukmiddelen.’

Daarnaast vraagt politiewoordvoerder Hennis-Plasschaert zich af of Nederland voldoende zicht heeft op de omvang van dit probleem. ‘Het aantal door Oost-Europeanen in Nederland gepleegde misdrijven groeit snel. Ik wil van Minister Opstelten weten of hij het nodig acht dat er een korpschef met een portefeuille Oost-Europese misdaad komt.’

Criminoloog Siegel wijst erop dat criminelen zich sinds het wegvallen van de grensbewaking tussen de Schengen-landen zich nagenoeg ongestoord kunnen verplaatsen. Mede door de slechte samenwerking tussen de opsporingsdiensten in West- en Oost-Europa wordt naar schatting slechts 5 tot 10 procent van alle misdrijven opgelost. Volgens Hennis-Plasschaert moet dat veranderen. ‘De samenwerking tussen Europese opsporingsdiensten moet echt snel worden verbeterd’, stelt de VVD-politica.

‘Het is zaak dat hier duidelijkheid over komt. Criminaliteit, vrij verkeer van personen binnen Schengen en arbeidsmigratie zijn verschillende zaken. Te vaak wordt het allemaal onder het kopje ‘Moelanderproblemen’ op één hoop gegooid. Dat is te simpel en lost niets op’, vult Dijkhoff aan.

U kunt dat interview hier terugluisteren.

Daarnaast zijn er de zogenaamde ‘overige punten’, waaronder de kandidaat-lidstatus van Servië en de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Schengenzone. Tevens zal de benoeming van de voorzitter van de Europese Raad aan de orde komen.

Hieronder mijn inbreng namens de VVD in eerste termijn.
(Voor wie liever kijkt en luistert dan leest, morgen volgt de video.)

Voorzitter,

de agenda is goed gevuld.

Daarnaast zal er veel tijd en aandacht uitgaan naar Griekenland. Straks kunt u genieten van de inbreng van collega Harbers die Griekenland voor z’n rekening zal nemen.

Ik wil graag beginnen met het Europees Semester.

Dat is nu voor de eerste keer op de nieuwe manier gedaan en voor de VVD is dat geslaagd.

De prioriteiten die de Europese Commissie aangeeft lijken ons ook de juiste: begrotingsconsolidatie, het bevorderen van groei en het verbeteren van de concurrentiepositie.

Het valt ook in lijn met de punten die ik namens de VVD al een aantal keer eerder heb benadrukt.

En het doet deugd te zien dat onze premier actief met medestanders in Europa pleit voor de vrijere interne markt, de digitale markt, het bestrijden van regeldruk en het sluiten van handelsakkoorden met de rest van de wereld. Volgens de Commissie kan het in alle landen beter, dat is helder analytisch blootgelegd. Met die analyse en aanbevelingen kan elk land nu zelf aan de slag.

Twaalf landen zijn wat strenger toegesproken. Daar hoort Nederland niet bij. Dat is leuk voor ons, maar het is niet de reden waarom wij tevreden zijn met het proces. Dat is niet het criterium waarop wij het beoordelen. We beoordelen het namelijk op ondermaatse stevigheid of overmatige bemoeienis. De Commissie lijkt de goede middenweg gevonden te hebben. Scherp, maar met respect voor nationale soevereiniteit.

Ook de Nederlandse wensen met betrekking tot het gesaldeerd bekijken van schulden en de asymmetrische benadering zijn gehonoreerd en in de praktijk gebracht.

Het is dus in de praktijk niet zo erg geworden als PVV voorspelde en D66 hoopte. 

Dan voorzitter, kom ik bij Servië.

Dat krijgt op de komende top waarschijnlijk de kandidaat-status. De dialoog met Kosovo gaat steeds beter en er zijn concrete stappen vooruit gezet. En eerder waren er al, onder Nederlandse druk, oorlogsmisdadigers uitgeleverd die zich nu hier in Den Haag moeten verantwoorden.

Kosovo mag zich zelfs Kosovo noemen. Nou ja, Kosovo met een ‘voetnoot’, maar het is al meer dan Macedonië.

De kandidaat-status betekent voor ons dan ook niet automatisch dat de onderhandelingen snel worden geopend. Voordat we aan deze stap toe zijn, moeten de vorderingen met betrekking tot de relatie met Kosovo een dominante factor zijn. Dit proces moet soepel blijven lopen en de omgang tussen die twee landen moet steeds normaler worden.

De procedures voor nieuwe landen zijn, op Nederlands aandringen, flink verscherpt en verbeterd. Nu moeten de lidstaten laten zien dat ze zichzelf serieus nemen en ook strikt aan die criteria vasthouden.

Deelt het kabinet deze visie en oderstreept zij dit ook in de richting van Servië?

De VVD zal dat in Nederland in elk geval wel doen.

Europa moet niet terugvallen in de slappe toetredingsprocessen uit het verleden, zoals Roemenië en Bulgarije. Servië is voor ons de testcase voor de nieuwe benadering.

Het naar voren halen van de eisen op mensenrechten, de rechtsstaat, de bestrijding van corruptie en misdaad duiden hier op. De VVD wil ook dat deze landen op deze punten een goed ‘track record’ opbouwen. Geen kalenderfixatie meer en altijd de mogelijkheid open houden om aan de noodrem te trekken als de ontwikkeling spaak loopt.

En dat moet dus strikt gebeuren, net zoals we tot nu toe ook strikt zijn geweest. En nu Servië aan de strikte criteria voldoet zijn we dan ook fair.

De premier hoeft van ons de kandidaat-status niet te blokkeren. Als een ander land dat wel zou doen, hoeft Nederland die blokkade ook weer niet te blokkeren.

Een ander terrein waar we strikt en fair moeten blijven, is de toetreding tot Schengen van Roemenië en Bulgarije. Er is in beide landen veel verbeterd; in Roemenië nog net wat meer.

Maar we kunnen pas echt verder als er sprake is van ‘duurzame & onomkeerbare vooruitgang’, zoals het kabinet ook schrijft.

Wat in de agenda opviel, was het statement dat ‘in juli, na het volwaardige CVM-rapport’ het kabinet ‘opnieuw gaat bezinnen’. Er is altijd gezegd dat er twee opeenvolgende goede rapporten nodig waren. Tijdens het Algemeen Overleg Raad Algemene Zaken van twee weken geleden hadden we hier al een discussie over: was dit februari-rapport dan het eerste goede?

“Ja, nee, misschien. Het is eigenlijk een half rapport, of een heel, maar dan informeel. In juli komt het hele en formele rapport. En dat kan dan wel de tweede goede zijn.”

Dat kan wiskundig gezien toch alleen als dit nu dan de eerste goede is? Vroeg ik toen.

“Ja, maar dat kunnen we pas in juli beoordelen…”

Aan het einde was mij in elk geval glashelder dat het vaag was. 

De VVD heeft hier moeite mee. Dit rapport van februari is gewoon niet goed genoeg. Dus een goede in juli is mogelijk, maar dat is dan echt pas het eerste goede rapport.

Nu lijkt het kabinet in de agenda ook die doctrine van twee goede rapporten los te laten en in juli naar aanleiding van het hele en formele rapport een eigenstandige afweging te maken.

Mijn vraag aan het kabinet: klopt dit?

Dan het begrotingspact. Dit is zo communautair als mogelijk. En zover het dit niet is, lag dat aan de Britten. Dat de Tsjechen dan nu ook even afwachten, snap ik ook wel. Het is wel EU-proof: mochten de Britten van gedachten veranderen, kan het zo worden omgezet. Een voordeel bij een nadeel is dat er geen verdragswijziging is en we het risico vermijden daarmee nog een Europese doos van Pandora te openen.

Het is een beetje een rommelig geheel geworden, maar de inhoudelijke, harde punten zijn goed. Het versterkt de strengheid van het sixpack en verankerd de gulden regels uit het stabiliteits-groeipact.

Tot slot voorzitter, wordt bijna geruisloos Herman van Rompuy herbenoemd. Het past wel bij hoe hij z’n werk doet. Hij heeft vakkunidg het risico van verlammende egostrijd ontweken. Hij vervult een zinnige rol in de crisisaanpak. Chapeau daarvoor.

De VVD wenst Herman van Rompuy veel succes.

Tenminste, ik gok zo maar even dat hij herbenoemd wordt met steun van Nederland. Er staat niets over in de agenda.

Ik ga er ook vanuit dat Nederland van plan is voor beide functies, voorzitter EU en Eurogroep, dezelfde persoon te benoemen. Graag een bevestiging van de regering.

Voorzitter,

ik snap dat je vooraf over kandidaten en personen niets zegt. Maar de Minister-President, of de minister, kan vast een antwoord geven waarin ze eigenlijk niets zeggen, maar we toch genoeg weten.

Dankuwel.

 

Deze inflatie is het resultaat van een eenzijdige ontwikkeling van de mensenrechten. De rechters hebben zich ijverig van hun interpretatietaak gekweten, terwijl de (internationale) wetgever haar taak heeft laten liggen. De VVD-fractie heeft hier eerder op gewezen en de regering opgeroepen de rol van het bij het EVRM en Europese Hof horende Comité van Ministers te versterken. De regering heeft deze oproep ook ter harte genomen. Op die wijze kan de wetgever de rechters voorzien van richtlijnen bij de interpretatie van het verdrag en de kern van de mensenrechten bewaken.

Ook hier in Nederland moet de wetgever actiever zijn. De bepaling van de reikwijdte van de fundamentele mensenrechten is door het parlement uitbesteed aan adviesorganen als de Raad van State, maar vooral aan (inter)nationale rechters die wetten toetsen aan de mensenrechten. Deze instituten horen hun rol te spelen, maar het parlement de zijne ook. De rol van de politiek houdt niet op bij het ooit eens goedkeuren van verdragsteksten.

Dat het zo ver heeft kunnen komen moeten wij volksvertegenwoordigers onszelf verwijten. De bewaking van de mensenrechten is immers een belangrijke taak van het parlement; bewaking tegen schending, maar ook tegen ondermijning en uitholling ervan door overenthousiaste interpretatie van hun reikwijdte. Het betekent niet dat iets een mensenrecht is omdat het als zodanig bestempeld wordt. Het moet het resultaat zijn van een politieke discussie, die nu te vaak stilvalt.

Dit speelt bijvoorbeeld als het gaat om de breed in het parlement gedragen wens om immigranten niet direct toegang te geven tot alle sociale zekerheidsrechten, maar ze deze geleidelijk te laten verdienen. Deze wens, die de afgelopen jaren is geuit door partijen als PvdA, CDA en VVD, wordt steevast door regering en Raad van State afgewezen. Als motivatie wordt gegeven dat verdragen als het EVRM en het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten geen ruimte bieden. Zo een bewering kan natuurlijk legitiem zijn, maar hoort het debat te doen ontvlammen, niet te doven.

Dit debat is des te belangrijker omdat het later ook een basis biedt voor de rechter wanneer deze zich over een kwestie moet buigen. De gehanteerde argumenten, het oogmerk dat de wetgever had en de uit de discussie blijkende opvattingen over de reikwijdte van de betreffende mensenrechten, dit alles is dan belangrijke informatie voor de rechter bij het uitoefenen van zijn onafhankelijke toetsende taak.

Deze actievere rol van het parlement wil de VVD-fractie stimuleren met twee voorstellen die de positie van het parlement verstevigen.

Als één van de weinige landen ter wereld, kent Nederland in art 93 en 94 Grondwet rechtstreekse werking toe aan alle internationale verdagen. Aan deze beide artikelen wordt ‘behoudens voor zover bij wet anders is bepaald’ toegevoegd. Zo blijft de algemene regel bestaan dat internationale regelgeving boven nationale staat, maar kunnen regering en parlement preciezer aangeven wat die doorwerking betekent. Dat lijkt ons, mede gelet op eerdergenoemde ontwikkelingen, dringend noodzakelijk.

Daarnaast stellen wij voor de Rijkswet bekendmaking en goedkeuring verdragen aan te passen. Wij willen dat in de goedkeuringswetten van verdragen de wetgever voortaan aangeeft in hoeverre bepalingen in die verdragen rechtstreeks verbindend zijn voor iedereen. Zo krijgt ook de rechter inzicht in de bedoeling van de nationale wetgever wanneer die bepalingen hun doorwerking krijgen in het nationale rechtsstelsel. Door nu zijn parlementaire taak te veronachtzamen doet het parlement de rechter inhoudelijk te kort en laat zij de rechter tegelijkertijd formeel teveel ruimte.

De VVD wil de balans tussen de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht met betrekking tot het internationaal recht herstellen. Juist wie de mensenrechten koestert, moet bereid zijn bij te sturen om ze te behouden.

Stef Blok, Klaas Dijkhoff en Joost Taverne zijn voorzitter en leden van de VVD Fractie in de Tweede Kamer.

De VVD heeft al jaren de wens – en staat daarin niet alleen – om immigranten niet direct toegang te geven tot alle sociale zekerheidsrechten, maar ze deze geleidelijk te laten verdienen. Maar voorstellen daartoe worden tot nu toe door de regering en de Raad van State afgewezen omdat daarvoor geen ruimte zou zijn in de verschillende internationale verdragen. Verdragen die dateren uit een tijd dat er nog nauwelijks sprake was van sociale zekerheid en immigratie. Vervolgens dooft het debat omdat het parlement zich neerlegt bij die inschatting, er is geen discussie over hoe ver deze verdragen moeten reiken.”De initiatiefwet van de VVD die moet regelen dat immigranten inburgeren (zoals de taal spreken) alvorens gebruik te kunnen maken van sociale voorzieningen, werd in het verleden op dergelijke gronden door regering en Raad van State bekritiseerd.

Om een dergelijke modernisering van sociale zekerheidswetgeving wel mogelijk te maken moet het parlement veel preciezer gaan aangeven hoe internationale verdragen geïnterpreteerd moeten worden. Dat vraagt een aanpassing van de Grondwet. Of er in een specifiek geval sprake is van een schending van de fundamentele rechten van de mens, is volgens Blok aan de onafhankelijk rechter. “Dat betekent niet dat de rechter het enige woord heeft over die fundamentele rechten, hoe je ze moet interpreteren en in hoeverre je hun betekenis mag oprekken. De rechter moet ook houvast hebben aan de bedoeling van de wetgever en de interpretatie die de wetgever aan de mensenrechten gaf”, aldus de liberaal.
De door de VVD voorgestelde grondwetswijziging brengt de positie van het parlement, de regering en de rechterlijke macht weer in balans.

Het was goed om in deze krant te lezen dat Eurocommissaris Viviane Reding onderkent dat de Europese Unie de harten van de burgers nog niet heeft veroverd. Haar oproep om te leren van de fouten uit het verleden deed bij mij even de hoop rijzen.
Helaas vervalt het vijfpuntenplan dat zij presenteerde in precies diezelfde fouten waarvan we zouden moeten leren. Reding roept op tot een open debat, maar presenteert ook alvast de uitkomst; een politieke unie, meer federalisme en de Europese Commissie en het Europarlement als echte regering van Europa. De harten had de Europese Commissie al niet veroverd, maar nu dreigt ze ook haar hoofd te verliezen.

Nog los van het feit dat haar dromen de mijne niet zijn, zijn haar vijf punten ook gebaseerd op een verkeerd beeld van de relatie tussen de Europese Unie en de mensen die in Europa leven. De Europese Unie is niet een doel op zich dat de mensen moeten dienen. De Europese Unie is een middel dat eraan kan bijdragen dat haar lidstaten zo goed mogelijk de mensen kan bedienen. Europa moet, net als elk ander bestuur, elke dag haar meerwaarde bewijzen. Europa moet haar democratisch gebrek oplossen. En Europa moet een tempo aanhouden dat de mensen kunnen bijhouden.

Europa staat vooral goed bekend om het vrije marktverkeer. Dit heeft de mensen in Europa beduidend meer welvaart gebracht en meer kansen geboden. Ambities van studenten, ondernemers en werknemers stuiten niet meer op landsgrenzen en protectionisme van de verschillende staten. De economie is de motor van de Europese Unie. Nu het op dat gebied tegenzit en moeilijker is om mensen van haar meerwaarde te overtuigen, moet de Unie niet gaan vluchten in andere zaken. De Unie moet zich juist nu richten op het verder verbeteren van de economische kracht van Europa. Niet op het verdelen van geld, het dromen van federalisme en het lanceren van plannen waar niemand op zit te wachten.

De interne markt is nu nog maar voor 40% vrij. Er is dus nog heel wat te winnen en te verdienen. De Europese Commissie waar Viviane Reding deel van uitmaakt heeft hierin een sleutelrol. Het aanspreken van landen die hun afspraken niet nakomen en de markt belemmeren, het versneld afronden van voorstellen die al klaar liggen en het openen van de digitale markt.
Henry Kissinger verzuchtte ooit dat hij niet één nummer had om Europa te bellen. En bedrijven als Apple, Google, Spotify, Amazon en Netflix zijn er nu ook achter dat er voor Europa niet één e-mail adres bestaat. Om die ene markt van ons te betreden moeten ze 27 processen door. Juist dat belemmert onze economie.

Zelfs als de EU door deze maatregelen haar economische meerwaarde aan de mensen bewijst, blijft haar democratisch gebrek knagen. De Europese Unie kent een complexe structuur waarbij het voor mensen niet helder is wie nu waarover beslist. De afstand tussen de mensen en hun volksvertegenwoordigers in Brussel wordt als erg groot ervaren. De oplossing van Viviane Reding volgt helaas precies hetzelfde spoor. Ingewikkelde abstracte structuren optuigen en dan op het laatst ineens per referendum mensen te dwingen ‘to take it or leave it’.

De sleutel naar versterking van de Europese democratie ligt bij de nationale parlementen. De Europese besluitvorming moet niet gezien worden als apart proces. Het is ook niet zo dat we maar eens in de zoveel jaar bij een verdragswijziging in het Europese besluitvormingsproces betrokken zijn. Dat is dagelijkse kost voor vrijwel alle kamerleden op alle terreinen. Het moet de mensen duidelijk zijn dat Brusselse regels net zo van belang zijn voor hoe we het in Nederland regelen als Haagse regels. Ons parlement moet daarin haar rol actiever op zich nemen. Dan zijn voor de Nederlanders ook dezelfde politici herkenbaar en aanspreekbaar op alles wat hen raakt.

De Europese Unie kent geen vaststaand einddoel waarvoor ‘de harten van de burgers’ veroverd moeten worden. Het is een middel om onze samenleving vorm te geven waarbij de democratie van lidstaten de hoofdzaak is.

Klaas Dijkhoff is woordvoerder Europese Zaken voor de VVD Tweede Kamerfractie

bron foto: steamtalks